Frederik van Eeden studeerde medicijnen in Amsterdam, doch heeft slechts korte tijd als arts gepraktizeerd: zijn belangstelling, ook bv. uitgaande naar paranormale verschijnselen, richtte zich meer op de geest dan op het lichaam, en een tijdlang leidde hij een kliniek voor genezing door hypnotische suggestie.
Daarnaast waren het sociale vraagstukken die hem bezighielden, zo nam hij, na de spoorwegstaking van 1903, het initiatief tot de oprichting van de Coöperatie De Eendracht .Hij ondernam tal van buitenlandse reizen (Engeland en Amerika), had contact met schrijvers en geleerden van wereldformaat (in het aan hem gewijde Liber amicorum) van 1930 vinden wij bijdragen van o.a. de psycholoog Sigmund Freud de Indische wijsgeer Rabindranath Tagore en de letterkundige Stefan Zweig, Romain Rolland en Upton Sinclair) en was voorzitter van een groep die tot oprichting van een wereldvereniging van Groten op geestelijk gebied wilde komen.
Twee gebeurtenissen uit het leven van Van Eeden zijn bijzonder tekenend voor zijn karakter: De Lieve Nijland- mystificatie en de stichting van de kolonie Walden.
In 1862 ontving ‘Kloos als redactie-secretaris van De Nieuwe Gids een bijdrage van de hem onbekende Lieven Nijland: Aan den heer F. van Eeden, een scherpe aanval op de persoon van deze schrijver. Kloos stelde Van Eeden hiervan op de hoogte en wilde het stuk niet plaatsen, Frederik van Eeden zelf, echter, stond er op dat het stuk wél geplaatst werd. Toen Kloos na verloop van tijd opnieuw een bijdrage van Lieven Nijland kreeg (het begin van Johannes Viator), kreeg hij argwaan en Van Eeden bekende dat hijzelf deze deze heer Nijland was (Lieven Nijland L.N. Ellen de titel van een dichtwerk van Van Eeden). De bedoeling van de hele mystificatie was (naast zijn streven naar volstrekte eerlijkheid)ondermeer: reakties van vrienden, collega’s en anderen uit te lokken en zo te weten komen hoe men over hem dacht.
De andere tekenende ( en sympatiekere)episode is de geschiedenis met Walden: een kolonie waar een ideaal communisme met als beginsel de gemeenschappelijke eigendom in praktijk gebracht werd. De naam Walden ontleende Van Eeden aan de Amerikaanse schrijver Thoreau die omstreeks 1845 enkele jaren in eenzaamheid in een zelf gebouwd hutje bij het meer Walden ging wonen; zijn boek hierover, Walden, werd in de Nederlandse vertalingg door Van Eeden ingeleid. Schrijvers als Adriaan van Oordt en Nico van Suchtelen namen aan het experiment deel, wen de laatste verwerkte zijn herinneringen aan deze episode in zijn roman Quia absurdum, zoals Van Eeden zelf drie jaar later, 1909, zou doen zijn toneelspel De idealisten.
Het experiment, was ondanks het idealisme van enkelen, gedoemd te mislukken.
Hoewel Frederik van Eeden eigenlijk nommer een typische Tachtiger was, is zijn betekenis voor de Beweging van tachtig toch niet gering geweest: door zijn geestige Grassprietjes nam hij deel aan de strijd, door zijn kritieken wekte hij belangstellin en inzicht, door de publikatie van het eerste deel van zijn Kleine Johannes in de eerste jaargang van De nieuwe gids verschafte hij dit tijdschrift een zekere faam, ook bij de mensen dient niet met de nieuwe stroming meegingen.
Bron :
Literatuur
Geschiedenis en bloemlezing
H.J.M.F Lodewick
blz. 43,44